 |
Εποχιακή Γρίπη, Γρίπη των Πτηνών και Πανδημία Γρίπης. Τι πρέπει να ξέρετε.
| | |
| | |
Α. Εποχιακή γρίπη
Η Εποχιακή Γρίπη είναι μια ίωση του αναπνευστικού συστήματος που κάθε χρόνο δημιουργεί προβλήματα σε μεγάλο αριθμό ατόμων παγκόσμια. Μεταδίδεται από άτομο σε άτομο με σταγονίδια από βήχα ή φτάρνισμα ή από άμεση επαφή με πρόσφατα μολυσμένο αντικείμενο από ρινοφαρυγγικές εκκρίσεις. Τα συμπτώματα ξεκινούν ξαφνικά με πονοκέφαλο και αίσθημα καταβολής και ακολουθούνται από ψηλό πυρετό, ρίγος, βήχα και συμπτώματα από το ανώτερο αναπνευστικό σύστημα, που μπορεί να διαρκέσουν μέχρι και δέκα μέρες.
Η Γρίπη μπορεί να επηρεάσει άτομα όλων των ηλικιών, άντρες γυναίκες και παιδιά. Κάθε χρόνο μεγάλο μέρος του υγιούς πληθυσμού μπορεί να ασθενήσει από Γρίπη. Ασθενείς που είναι καταβεβλημένοι, είναι πιο εύκολο να προσβληθούν από Γρίπη. Ιδιαίτερα ευάλωτοι είναι οι ηλικιωμένοι και άτομα με χρόνια νοσήματα, ανεξάρτητα ηλικίας. Σε μερικές περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές, όπως βρογχίτιδα ή πνευμονία και να οδηγήσει ασθενείς για εσωτερική νοσηλεία στο νοσοκομείο ή να προκαλέσει το θάνατο.
Επειδή ο ιός που προκαλεί επιδημία κάθε χρόνο είναι συνήθως παρόμοιος με αυτόν που προκάλεσε επιδημία την προηγούμενη χρονιά, είναι δυνατό κάθε χρονιά να παράγεται αποτελεσματικό εμβόλιο πριν τη χειμερινή περίοδο. Υπάρχει φυσικά η πιθανότητα ο ιός να μην είναι παρόμοιος, οπότε σε τέτοια περίπτωση δεν είναι τόσο αποτελεσματικό και η επιδημία να είναι πιο σοβαρή από άλλες χρονιές.
Ενδείξεις εμβολιασμού με το εμβόλιο της γρίπης
- Άτομα ηλικίας μεγαλύτερης των 65 χρόνων
- Ένοικοι γηροκομείων ή άλλων ιδρυμάτων με ενοίκους με χρόνιες παθήσεις
- Παιδιά και ενήλικες με χρόνιες παθήσεις των πνευμόνων ή του καρδιοαγγειακού συστήματος
- Άτομα με HIV λοίμωξη
- Ανοσοκατασταλμένα άτομα
- Άτομα με δρεπανοκυτταρική αναιμία ή άλλες αιμοσφαιρινοπάθειες.
- Παιδιά/ έφηβοι που χρειάζονται μακροχρόνια θεραπεία με ασπιρίνη
- Άτομα με χρόνια νεφρική νόσο
- Άτομα με χρόνια μεταβολική νόσο, συμπεριλαμβανόμενου και του σακχαρώδη διαβήτη
- Εγκυμονούσες που βρίσκονται στο 2ο ή 3ο τρίμηνο της εγκυμοσύνης
- Άτομα που βρίσκονται στο περιβάλλον ασθενών που ανήκουν στις προαναφερθείσες ομάδες υψηλού κινδύνου ως ακολούθως:
- Ιατρικό και Παραϊατρικό προσωπικό
- Προσωπικό σε γηροκομεία και σε άλλα ιδρύματα με ενοίκους με χρόνιες παθήσεις
- Άτομα στο άμεσο οικογενειακό περιβάλλον του ασθενούς
- Άτομα που θα ταξιδέψουν σε χώρες όπου υπάρχει ή αναμένεται ότι θα υπάρξει επιδημία γρίπης
- Λειτουργοί των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών και πτηνοτρόφοι.
|
| Το συνηθισμένο εμβόλιο της γρίπης σε προστατεύει μόνο από την εποχιακή γρίπη |
Β. Ι. Ιός της Γρίπης των Πτηνών- Μια όχι ανθρώπινη ασθένεια
Συνήθως τα πουλιά, τα άλογα και τα γουρούνια έχουν το δικό τους τύπο Γρίπης, που είναι διαφορετικός από αυτό της Γρίπης των ανθρώπων. Είναι ο αντίστοιχος του ανθρώπινου εποχιακού τύπου γρίπης, αφορά όμως άλλα είδη. Στα πτηνά μπορεί να παρατηρηθεί ο τύπος με χαμηλή παθογένεια, που σπάνια προκαλεί ασθένεια στα πουλερικά. Μερικές φορές ένας πιο επικίνδυνος τύπος, με ψηλή παθογένεια, του οποίου φορείς είναι συνήθως πάπιες, χήνες και κάποια άλλα αποδημητικά πτηνά, μπορεί να μετακινηθεί και να σκοτώσει άλλα πτηνά που δε έχουν αναπτύξει αντοχή σε αυτόν, όπως κοτόπουλα και γαλόπουλα. Από τα τέλη της δεκαετίας του 90 έχει παρατηρηθεί αύξηση έξαρσης κρουσμάτων της Γρίπης των πτηνών, οι πιο πρόσφατες στην Ευρώπη (στην Ιταλία το 1999 σε 13 εκατομμύρια πουλιά κύρια κοτόπουλα και γαλοπούλες και το 2003 στην Ολλανδία σε περισσότερα από 30 εκατομμύρια πουλιά κύρια κοτόπουλα). Η Γρίπη των πτηνών μπορεί να μεταφερθεί από μια χώρα σε άλλη μέσω των αποδημητικών πουλιών, ή την μετακίνηση πουλιών ή προϊόντων τους για εμπορικούς λόγους, με το μολυσμένο νερό ή ακόμα και τον αέρα όταν οι εκμεταλλεύσεις γειτνιάζουν μεταξύ τους.
Από το Δεκέμβριο του 2003 έχει παρατηρηθεί έξαρση κρουσμάτων της γρίπης των πουλερικών Α/Η5Ν1 σε χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας και πιο πρόσφατα, τον Αύγουστο στην Ανατολική Ρωσία και τον Οκτώβριο του 2005 στην Τουρκία και στην Ρουμανία. Ο τύπος αυτός του ιού έχει υψηλή παθογόνα δράση και έχει τη δυνατότητα να μολύνει πουλιά και ζώα που συνωστίζονται.
ΙΙ. Πιθανή μετάδοση της Γρίπης των Πτηνών (Α/Η5Ν1) από τα πουλιά στους ανθρώπους
Παρά τις δεκάδες εκατομμύρια περιστατικά Η5Ν1 ανάμεσα στα κατοικίδια πτηνά στην Νοτιοανατολική Ασία και τη στενή επαφή που είχαν με ανθρώπους, μόνο 112 ανθρώπινα περιστατικά είχαν περιγραφεί σε ανθρώπους, μέχρι τις αρχές του Οκτώβρη του 2005. Από αυτά μόνο 57 έχουν πεθάνει, γεγονός που δείχνει ότι είναι πολύ παθογόνος στους ανθρώπους. Μέχρι στιγμής ασυμπτωματικά περιστατικά είναι ασυνήθιστα, αναμένεται όμως με την πάροδο του χρόνου και καθώς προσαρμόζεται ο ιός στον άνθρωπο, να μεταδίδεται πιο εύκολα και να γίνει λιγότερο παθογόνος. Η πλειονότητα των περιστατικών είχε στενή επαφή με ασθενή πουλιά ή τα απορρίμματα τους. Στην Κύπρο το νερό από τα φράγματα χλωριώνεται και επομένως δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος για τον άνθρωπο.
ΙΙΙ. Προστασία του κοινού από πιθανά μολυσμένα πουλερικά
Θα πρέπει να ακολουθούνται αυστηρά οι κανόνες υγιεινής κατά τη διάρκεια και μετά την έκθεση με ωμά πουλερικά ή αυγά. Ο ιός θανατώνεται με απλό βράσιμο καθώς και με τα συνηθισμένα απολυμαντικά. Γι΄ αυτό θα πρέπει να ακολουθούνται οι ακόλουθοι κανόνες:
- Όλα τα πουλερικά αλλά και τα αυγά θα πρέπει να ψήνονται καλά.
- Μην φυλάγετε ωμό κρέας πουλερικών μαζί με ψημένο κρέας ή άλλα τρόφιμα και λαχανικά που είναι έτοιμα για κατανάλωση
- Να πλένετε πάντα καλά τα χέρια σας με σαπούνι και νερό για τουλάχιστο 15-20 δευτερόλεπτα, μετά από κάθε επαφή με ωμά πουλερικά.
- Να πλένετε προσεκτικά με σαπούνι και νερό όλες τις επιφάνειες στην κουζίνα που έχουν έρθει σε επαφή με τα ωμά πουλερικά και αυγά.
| Είναι σημαντικό να ακολουθούνται αυστηρά οι κανόνες υγιεινής κατά τη διάρκεια και μετά την έκθεση με ωμά πουλερικά ή αυγά. |
Γ. Πανδημία Γρίπης στους ανθρώπους
Η παρουσία του ιού Η5Ν1 των πουλερικών στις χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας αποτελεί ένα συνεχή κίνδυνο για έναρξη πανδημίας Γρίπης, κατόπιν μετάλλαξης του ιού
Πανδημία Γρίπης συμβαίνει κάθε μερικές δεκαετίες, όταν παρουσιάζεται ένας καινούργιος ιός Γρίπης για τον οποίο δεν υπάρχει καθόλου ανοσία στον πληθυσμό. Ο καινούργιος αυτός τύπος ιού μεταδίδεται γρήγορα από άνθρωπο σε άνθρωπο και συνήθως προκαλεί πιο βαριά ασθένεια και περισσότερους θανάτους. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι μερικές από τις πρόσφατες πανδημίες του 20ου αιώνα προήλθαν από ιό της γρίπης των πουλερικών που υπέστη μετάλλαξη, απέκτησε την ικανότητα να μολύνει ανθρώπους και άρχισε να μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο. Πιστεύεται ότι όσο ο ιός προσαρμόζεται στον άνθρωπο σιγά-σιγά χάνει την παθογένεια του, αναπτύσσεται ανοσία ανάμεσα στους ανθρώπους και η ασθένεια αποκτά τα χαρακτηριστικά της εποχιακής γρίπης.
Με την πρόσφατη εμφάνιση του ιού της Γρίπης Α/Η5Ν1 στην Ανατολική Ευρώπη (Ρωσία, Ρουμανία και Τουρκία), ο κίνδυνος για πανδημία Γρίπης δεν έχει αλλάξει. Αποτελεί όμως ένα διαφορετικό κίνδυνο, χαμηλό μεν για την υγεία των ανθρώπων, αλλά οικονομικά σημαντικό για όσους εργάζονται στη βιομηχανία των πουλερικών. Ακόμα θα έχει επιπτώσεις για όσους θα ασχοληθούν με τον έλεγχο πιθανής επιδημίας σε πουλιά. Ο κίνδυνος θα μειωθεί με τη χρήση αποτελεσματικού προστατευτικού εξοπλισμού και αντιιικών φαρμάκων. Είναι ακόμα απαραίτητος ο εμβολιασμός των ατόμων αυτών με το εμβόλιο της εποχιακής γρίπης.
Δεν υπάρχει εμβόλιο που να προστατεύει πλήρως τον άνθρωπο σε περίπτωση μόλυνσης από τον ιό της Γρίπης των Πτηνών. Το εμβόλιο γίνεται ωστόσο για να αποτραπεί η συνάντηση του ανθρώπινου και ορνίθειου τύπου, που αποτελεί σημείο κινδύνου για τη μετάλλαξη του ιού σ’ ένα καινούργιο ιό. Αυτός ο καινούργιος ιός με την υψηλή παθογένεια μπορεί να προσβάλλει τον άνθρωπο. Από τη στιγμή της μετάδοσής του από άνθρωπο σε άνθρωπο, τότε θα μιλάμε για πανδημία. Τα αντιιικά φάρμακα θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για θεραπεία, αλλά η αποτελεσματικότητά τους δεν θα είναι γνωστή πριν κυκλοφορήσει ο ιός της πανδημίας.
| Δεν υπάρχει μέχρι στιγμής εμβόλιο που να προστατεύει τον άνθρωπο από τη Γρίπη των Πτηνών και το συνηθισμένο εμβόλιο για την εποχιακή γρίπη δεν προσφέρει προστασία. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
|
Για καλύτερη απεικόνιση του Διαδικτυακού Τόπου συνιστάται ανάλυση οθόνης: 1024 με 768 pixels
|
|
© 2003 - 2010 Κυπριακή Δημοκρατία, Υπουργείο Υγείας |
|
|
|
|
|
| |